Gdy urządzacie mieszkanie, prędzej czy później pojawia się pytanie, czy wystarczy telewizja naziemna, czy lepiej od razu zainstalować zestaw satelitarny. W aglomeracji z gęstą zabudową sygnał z nadajników bywa bardzo dobry, ale jednocześnie sporo osób kusi bogatsza oferta z satelity i kanały w wyższej rozdzielczości. Warto więc spokojnie porównać, co realnie dają oba rozwiązania, jakie wymagają instalacji oraz jak później wpływają na codzienne korzystanie z telewizora.

Telewizja naziemna DVB-T2 – co naprawdę oferuje

Cyfrowa telewizja naziemna w Polsce działa obecnie głównie w nowszym systemie DVB-T2 z kompresją obrazu HEVC, co pozwoliło zmieścić więcej kanałów przy lepszej jakości niż w starszym standardzie. Multipleksy ogólnopolskie MUX-1, MUX-2, MUX-3 i MUX-6 są nadawane właśnie w tym nowszym systemie, a większość stacji emituje program w rozdzielczości HD. Dodatkowo funkcjonuje MUX-8 w paśmie VHF, w starszym formacie, z kilkoma kanałami SD o bardziej wyspecjalizowanym profilu.

Łącznie w naziemnej telewizji cyfrowej można odebrać ponad 30 ogólnopolskich programów telewizyjnych, a lokalnie – w zależności od regionu – także dodatkowe multipleksy miejskie. Wśród popularnych stacji znajdują się m.in. TVP1, TVP2, Polsat, TVN, TV4, TV Puls, TVN7, kanały tematyczne Telewizji Polskiej oraz stacje muzyczne i filmowe. To wystarcza dużej części widzów do codziennego oglądania informacji, seriali, filmów i programów rozrywkowych bez dodatkowych opłat abonamentowych na platformy satelitarne.

• Zalety naziemnej: brak abonamentu platformy, prosta instalacja, brak konieczności montowania czaszy satelitarnej na elewacji, stabilny odbiór przy niewielkim wietrze.
• Ograniczenia: brak wielu kanałów filmowych i sportowych premium, brak części kanałów zagranicznych, zależność od lokalnego układu nadajników i ewentualnych zakłóceń w zabudowie wysokich bloków.

Telewizja satelitarna – dostęp do większej liczby kanałów

Telewizja satelitarna opiera się u nas głównie na dwóch pozycjach orbitalnych: Hotbird 13°E oraz Astra 19,2°E. Na Hotbirdzie działają polskie platformy płatne, ale także liczne kanały niekodowane (FTA), które można oglądać bez dodatkowego abonamentu, korzystając z tunera satelitarnego HD kompatybilnego z DVB-S2. Z kolei Astra jest ważna dla odbiorców zainteresowanych m.in. polskim kanałem z ramówką religijną i licznymi stacjami niemieckimi oraz francuskimi.

Listy kanałów FTA z Hotbirda obejmują dziś dziesiątki pozycji, w tym polskojęzyczne stacje tematyczne, muzyczne i regionalne, nadawane na konkretnej częstotliwości, z podaną polaryzacją i przepływnością symboli, co można łatwo sprawdzić w aktualnych wykazach transponderów. Do ich odbioru potrzeba tylko talerza satelitarnego o odpowiedniej średnicy (zwykle 70–90 cm w naszej szerokości geograficznej) oraz tunera HD, często wbudowanego w nowsze telewizory. Jeśli jednak zależy Wam na kanałach filmowych, serialowych i ligach piłkarskich, trzeba wybrać ofertę jednej z platform płatnych, bo bez tego dostęp do sportu na najwyższym poziomie będzie ograniczony.

• Zalety satelitarnej: bardzo szeroka oferta kanałów, dostęp do wielu zagranicznych stacji, opcje 4K w ramach wybranych pakietów, możliwość odbioru kanałów niekodowanych z kilku satelit.
• Ograniczenia: zależność od prawidłowego ustawienia czaszy, większa podatność na silne opady i bardzo gęste chmury, konieczność wyniesienia anteny ponad przeszkody terenowe.

Sprzęt i montaż anteny do telewizji naziemnej

Do odbioru telewizji naziemnej potrzebujecie anteny, przewodu koncentrycznego oraz telewizora z tunerem DVB-T2/HEVC lub zewnętrznego dekodera zgodnego z tym standardem. W blokach w centrum miasta często wystarczy średniej wielkości antena zewnętrzna zamontowana na ścianie lub maszcie balkonowym, natomiast w niższej zabudowie lepiej sprawdza się instalacja na dachu, gdzie sygnał nie jest przesłaniany przez sąsiednie budynki.

• Anteny zewnętrzne kierunkowe: modele typu Yagi lub panelowe z zyskiem rzędu 10–15 dBi dobrze radzą sobie z odbiorem sygnału z nadajnika oddalonego o kilkadziesiąt kilometrów. W praktyce wystarczy je skierować precyzyjnie w stronę nadajnika i ustabilizować maszt, aby uniknąć drgań przy silnym wietrze.
• Anteny siatkowe: sprawdzają się tam, gdzie sygnał odbija się od wielu budynków, a nadajnik nie jest idealnie widoczny, szczególnie w połączeniu z filtrem ograniczającym zakłócenia z sieci komórkowych.
• Anteny pokojowe: to rozwiązanie tylko dla mieszkań w bezpośrednim polu widzenia nadajnika, np. na wyższych piętrach wysokich bloków, najlepiej przy oknie skierowanym w stronę masztu.

Sam montaż anteny naziemnej wymaga wybrania stabilnego punktu mocowania, poprowadzenia kabla bez ostrych załamań oraz starannego zaciśnięcia złączy na przewodzie. Jeśli sygnał zanika przy każdym mocniejszym deszczu lub przy poruszaniu przewodem, warto rozważyć naprawę anteny w postaci wymiany starej wtyczki, skorodowanego uchwytu albo uszkodzonego odcinka kabla zamiast od razu kupować cały nowy zestaw.

Sprzęt satelitarny i ustawienie anteny

Minimalny zestaw satelitarny składa się z czaszy, konwertera, uchwytu mocującego, przewodu koncentrycznego oraz tunera (samodzielnego lub wbudowanego w dekoder platformy). W rejonie centralnej Polski spotyka się najczęściej czasze o średnicy ok. 80 cm, co zapewnia zapas sygnału zarówno z Hotbirda, jak i Astry przy typowych warunkach pogodowych. Bardzo istotne jest prawidłowe ustawienie anteny – zarówno w poziomie (azymut), jak i w pionie (elewacja) oraz odpowiedni skręt konwertera dopasowany do pozycji satelity i lokalizacji.

Dla satelity Hotbird w centralnej Polsce talerz trzeba skierować nieco na południowy zachód, z podniesieniem lustra anteny na około 30° nad horyzontem, co potwierdzają kalkulatory satelitarne i tabele kątów dla polskich miast. W przypadku Astry kierunek jest bliższy idealnemu południu, z podobnym kątem podniesienia, ale nieco innym skrętem konwertera, dlatego w praktyce używa się miernika sygnału lub funkcji diagnostycznych w dekoderze, aby doprecyzować położenie anteny na dachu czy balkonie.

Z platformą Canal+ można spotkać się m.in. z dekoderami 4K UltraBox+ i 4K DualBox+, które obsługują zarówno kanały satelitarne, jak i serwisy VoD oraz funkcje nagrywania na dysku. W ofercie tej platformy są też urządzenia Canal+ BOX+ oraz moduły CI, które można włożyć bezpośrednio do gniazda w telewizorze z tunerem satelitarnym. Z kolei Polsat Box proponuje odbiorniki Polsat Box 4K, Polsat Box 4K Lite, Soundbox 4K i Evobox Stream, przy czym ten ostatni łączy telewizję internetową z możliwością odbioru kanałów naziemnych przez wbudowany tuner DVB-T.

Porównanie naziemnej i satelitarnej w praktyce

Jak widać, różnice dotyczą nie tylko liczby kanałów czy jakości obrazu, ale także konstrukcji instalacji oraz tego, jak często trzeba będzie wracać do ustawiania anteny po silnym wietrze. W blokach z dobrym widokiem na nadajnik naziemny telewizja DVB-T2 bywa wystarczająca dla osób oglądających głównie kanały ogólnodostępne. W domach jednorodzinnych, szczególnie gdy zależy Wam na sporcie, filmach i kanałach zagranicznych, przewagę daje zestaw satelitarny, który po poprawnym ustawieniu działa stabilnie latami.

Jak dobrać rozwiązanie do Waszego mieszkania

• Typ budynku: w wysokich blokach z widokiem na maszt nadawczy zwykle wystarczy dobrze dobrana antena naziemna, natomiast w niższej zabudowie zasłoniętej przez inne domy wygodniej jest sięgnąć po zestaw satelitarny.
• Oczekiwania programowe: jeśli oglądacie głównie główne stacje i programy informacyjne, naziemna telewizja cyfrowa zapewni wystarczający wybór; przy potrzebie posiadania kilku kanałów filmowych, sportowych i przyrodniczych przewagę ma satelita.
• Liczba odbiorników: przy 1–2 telewizorach łatwo rozprowadzić sygnał zarówno z anteny naziemnej, jak i z konwertera satelitarnego z dodatkowymi wyjściami, pamiętając o jakości rozgałęźników i przewodów.
• Estetyka budynku: na elewacjach od strony ulicy czasza bywa mniej pożądana wizualnie niż płaska antena naziemna na dachu lub maszcie kominowym; warto sprawdzić regulamin wspólnoty mieszkaniowej.
• Gotowość do ingerencji w instalację: telewizja naziemna wymaga rzadziej regulacji po uruchomieniu, natomiast przy satelicie sporadyczne korekty ustawienia talerza mogą być konieczne po bardzo silnych wichurach lub modernizacji dachu.

Jeżeli dopiero zaczynacie od telewizji naziemnej i widzicie, że jakość obrazu jest satysfakcjonująca, zawsze możecie później rozbudować instalację o talerz i tuner satelitarny, wykorzystując te same piony kablowe w mieszkaniu. Z kolei gdy od razu planujecie kilka telewizorów w różnych pomieszczeniach, rozsądne może być zaplanowanie wspólnej instalacji satelitarno-naziemnej z jednym masztem i odpowiednimi zwrotnicami sygnału, co ułatwi ewentualne prace serwisowe w przyszłości.

FAQ – najczęstsze pytania widzów

• Czy w dużym bloku wystarczy sama telewizja naziemna?

  W wysokich budynkach z niezasłoniętym widokiem na nadajnik zwykle udaje się uzyskać stabilny odbiór wszystkich multipleksów przy użyciu dobrej anteny zewnętrznej i krótkiego przewodu. W takiej sytuacji naziemna telewizja cyfrowa sprawdzi się, jeżeli nie potrzebujecie kanałów sportowych i filmowych dostępnych tylko w płatnych pakietach satelitarnych.

• Kiedy warto zdecydować się wyłącznie na telewizję satelitarną?

  Jeśli mieszkacie w miejscu, gdzie sygnał naziemny bywa niestabilny przez przesłaniające budynki lub ukształtowanie terenu, zestaw z czaszą satelitarną będzie pewniejszym źródłem sygnału. Drugi powód to potrzeba dostępu do wielu kanałów zagranicznych i sportowych, które w praktyce dostępne są głównie w ofertach z satelity.

• Czy do odbioru telewizji naziemnej potrzebny jest internet?

  Nie, sygnał naziemny jest odbierany przez antenę i trafia do tunera w telewizorze lub dekoderze, więc po poprawnym ustawieniu instalacji nie jest wymagane łącze internetowe. Internet przydaje się jedynie do usług dodatkowych, takich jak telewizja hybrydowa HbbTV czy aplikacje VoD wbudowane w dekodery lub telewizory.

• Co zrobić, gdy po burzy znikają kanały satelitarne?

  Najpierw warto sprawdzić, czy przewód nie został wyrwany z gniazda i czy dekoder prawidłowo zasila konwerter, korzystając z menu diagnostycznego. Jeżeli mimo tego brak sygnału, możliwe, że potrzebna będzie drobna naprawa anteny, na przykład poprawienie uchwytu czaszy lub ponowne ustawienie jej azymutu i elewacji z użyciem miernika.

• Czy jedna instalacja może obsłużyć jednocześnie telewizję naziemną i satelitarną?

  Tak, stosując odpowiednie zwrotnice oraz konwertery, można połączyć sygnał z anteny naziemnej i talerza satelitarnego w jeden przewód prowadzony do mieszkania. Później sygnał jest rozdzielany w puszce lub przy telewizorze, co umożliwia podłączenie zarówno tunera DVB-T2, jak i dekodera satelitarnego bez potrzeby prowadzenia kilku kabli przez całe mieszkanie.